ความเป็นมา "เขามะกอก ฟาร์มสเตย์"

     อาชีพเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนม ในเขตอำเภอมวกเหล็ก  จังหวัดสระบุรี  เป็นอาชีพที่ได้รับพระราชทานจากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ ให้ประชาชนได้มีอาชีพทำกินและเพื่อทดแทนการนำเข้า สร้างพลานามัยที่ดีให้กับประชาชนที่ได้บริโภคนมสด ความเหมาะสมของพื้นที่ในอำเภอมวกเหล็ก คือมีภูมิประเทศเป็นเนินเขาสลับซับซ้อน อากาศเย็นสบายตลอดทั้งปี โดยเฉพาะช่วงเดือนตุลาคม-เดือนมกราคม มีการขยายพื้นที่และมีจำนวนเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนมเพิ่มขึ้นจำนวนมาก
     แต่ในปี 2544 มีข่าวเรื่องการจัดทำ FTA กับประเทศออสเตรเลีย  มีการวิเคราะห์ว่า จะมีผลกระทบต่อการเลี้ยงโคนมในประเทศ เนื่องจากนมผงราคาถูกจะถูกนำเข้ามาทดแทน มีผู้เลี้ยงโคนมบางส่วนยกเลิกการทำฟาร์มโคนม ที่ปัจจุบันมีต้นทุนการผลิตที่สูงกว่านมผงที่นำเข้า ในขณะนั้น ชมรมธุรกิจท่องเที่ยวจังหวัดสระบุรี (มี นางสุณี  นิโรจศิล เป็นประธานชมรมฯ และ นส.จุฑามาศ  สายสุวรรณ์ เป็นเลขาธิการชมรมฯ) ได้มีส่วนร่วมในการทำแผนยุทธศาสตร์จังหวัด ในส่วนการท่องเที่ยวให้บูรณาการกับหน่วยงานอื่น เช่น OTOP, เกษตร เป็นต้น จึงได้มีการนำเสนอ ฟาร์มสเตย์ในฟาร์มโคนม เพื่อเพิ่มรายได้ให้เกษตรและสร้างความภาคภูมิใจในอาชีพพระราชทานนี้  หากได้ผลก็สามารถขยายไปในฟาร์มเกษตรอื่นๆได้ เช่นฟาร์มปลูกผักปลอดสารพิษ , ฟาร์มดอกไม้  เป็นต้น 
     ในแผนยุทธศาสตร์ดังกล่าว ได้มีการกำหนดโครงการไปศึกษาดูงานที่ประเทศออสเตรเลีย โดยได้รวบรวมเจ้าของฟาร์มโคนม, ไร่องุ่น , ฟาร์มเลี้ยงจระเข้ และผู้เกี่ยวข้องอื่นๆ รวมทั้ง นส.จุฑามาศ  ไปดูงานเมื่อเดือนมีนาคม 2545 โดยหวังว่าเกษตรกรในฟาร์มใดฟาร์มหนึ่งจะสามารถเริ่มกิจกรรมนี้ได้ จนกระทั่งมีการลงนาม FTA กับประเทศออสเตรเลียเมื่อปี 2547 แล้วยังไม่มีฟาร์มใดสามารถเริ่มทำได้ เนื่องจากความไม่มั่นใจว่าจะเริ่มต้นอย่างไร? , จะหานักท่องเที่ยวได้อย่างไร? , ต้องลงทุนมากแล้วจะคุ้มหรือไม่ ฯลฯ อีกทั้งเกษตรกรมีภาระกิจหนักที่ต้องตื่นตั้งแต่ตี 2 เพื่อเตรียมรีดนมในช่วงเช้า และรีดนมอีกครั้งในเวลาบ่าย 2 ทำให้เป็นกังวลในเรื่องเวลาที่จะให้กับนักท่องเที่ยว
     ปี 2548  ด้วยสำนึกความรับผิดชอบต่อโครงการที่ได้ใช้งบประมาณราชการไปมาก และเห็นว่าโครงการนี้สามารถทำและมีตลาดแน่นอน  จึงได้ปรึกษากับฟาร์มอดิเรกผล ซึ่งเป็นฟาร์มโคนมที่เลี้ยงมาตั้งแต่รุ่นคุณพ่อ เป็นฟาร์มอันดับต้นๆ ที่ได้รับการออกแบบจากผู้เชี่ยวชาญชาวเดนมาร์ค ที่เข้ามาช่วยตามพระราชประสงค์ของกษัตริย์ทั้งสองประเทศ  บริหารโดยรุ่นลูกคือ นายประเสริฐ และ นายประกิจ  วงษ์ธนสุภรณ์  ยินดีจะร่วมเริ่มต้นทำการท่องเที่ยวในรูปแบบฟาร์มทัวร์ฟาร์มสเตย์ ในรูปแบบที่เสมือนนักท่องเทียวมาพักในบ้านญาติของตนที่เป็นเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนม และมอบให้ชมรมธุรกิจท่องเที่ยวสระบุรีเป็นผู้เริ่มต้นให้  จึงได้เริ่มประชาสัมพันธ์และรรับนักท่องเที่ยวในปี 2548      ได้รับความสนใจและได้สร้างความประทับใจให้กับนักท่องเที่ยวเป็นอย่างมาก แต่ดำเนินการได้เพียง 5 เดือน เนื่องจากทางชมรมฯ มีภาระกิจด้านอื่นๆ ที่ต้องให้ความสำคัญเช่นกัน  ทางฟาร์มฯ ก็ไม่มีเวลาจะสานต่อได้ อีกทั้งผลกระทบจาก FTA ทำให้ฟาร์มโคนมเล็กๆ หลายฟาร์มต้องล้มเลิก       ทางฟาร์มฯได้รับซื้อโคนมจากฟาร์มที่เลิกเหล่านั้นไว้จำนวนหนึ่ง จึงไม่มีเวลาขยายงานด้านฟาร์มทัวร์ฟาร์มสเตย์ โครงการดังกล่าวจึงได้ระงับไปชั่วคราว
ในปี 2549 – 2550   มีนักท่องเที่ยวสนใจและถามหาฟาร์มสเตย์นี้มาโดยตลอด ประกอบกับ นายประกิจ วงษ์ธนสุภรณ์ ผู้น้องจากฟาร์มอดิเรกผล ได้ขยายครอบครัวมาทำฟาร์มโคนมของตนเอง ชื่อ ฟาร์มธนภูมิ ที่บ้านเขามะกอก หมู่ 5 ต.มิตรภาพ อ.มวกเหล็ก จ.สระบุรี บนเนื่อที่ 40 ไร่เศษ มีทัศนียภาพสวยงาม อยู่ใกล้อำเภอ (ประมาณ 3 กม.) มีอากาศเย็นสบายตลอดปี จึงได้ปรึกษาเพื่อรื้อฟื้นโครงการฟาร์มทัวร์ฟาร์มสเตย์ขึ้นมาอีกครั้งหนึ่ง เพื่อเป็นฟาร์มต้นแบบให้แก่เกษตรกรในพื้นที่อำเภอมวกเหล็กและเป็นการทดลองตลาด และนี่คือกำเนิดของ  “ เขามะกอก ฟาร์มสเตย์ “

วัตถุประสงค์ของฟาร์มสเตย์  คือ

1. เพื่อให้เกษตรกรมีความภาคภูมิใจในอาชีพพระราชทาน  และให้อาชีพนี้คงอยู่ยั่งยืน
2. เพื่อเป็นฟาร์มสเตย์ต้นแบบ  เพิ่มรายได้เสริมแก่เกษตรกร  และสามารถนำไปประยุกต์ใช้กับภาคการเกษตรอื่นๆได้อีก
3. สนับสนุนให้เกษตรกรได้ใกล้ชิดกับผู้บริโภคโดยตรง และคำนึงถึงความปลอดภัยในการผลิตนมสด
4. เพื่อนำประสบการณ์ไปขยายธุรกิจอื่นๆ ที่เกี่ยวเนื่องอีกหลายสาขาได้

หลักการให้บริการฟาร์มสเตย์

1. เป็นการพักและใช้ชีวิตแบบง่ายๆ  ลักษณะเป็นเต้นท์  มีความสะดวกพอสมควร  แต่มีความสะอาดและความปลอดภัยสูง
2. จัดกิจกรรมให้เข้าชมฟาร์มของเกษตรกร  เพื่อเข้าใจวิถีชีวิตและร่วมชื่นชมและสืบสานอาชีพพระราชนี้ โดยจะจัดเวลาในการชมฟาร์มหลังจากที่เกษตรกรเสร็จภาระกิจการรีดนมในตอนเช้า คือในเวลาประมาณ 6.30 น. ซึ่งจะจัดแม่โคนมจำนวน 1 ตัว สำหรับให้นักท่องเที่ยวทดลองรีดนม ฟังบรรยายเกี่ยวกับการเลี้ยงโคนม และร่วมให้อาหารแม่โคและลูกโค วันละ 1 รอบ
3. รับประทานอาหารเย็นที่ฟาร์ม และเชิญเกษตรกรมาร่วมพูดคุยเพิ่มเติมข้อมูลความรู้แก่กัน  สร้างความชื่นชมในอาชีพพระราชทาน และตอกย้ำให้เกษตรกรเกิดความภาคภูมิใจในอาชีพนี้
4. อาหารและเครื่องดื่ม  จะเน้นอาหารธรรมชาติ ปลอดสารพิษ  ปลูก-เลี้ยงเอง เป็นส่วนใหญ่  ไม่มีเครื่องดื่มแอลกอฮอล์หรือบุหรี่จำหน่าย(แต่จัดหามาเองได้)

ผลการดำเนินการปี 2551

1. เริ่มเปิดให้บริการได้ตั้งแต่เดือนตุลาคม 2551 
2. นางสุณี  นิโรจศิล  รับผิดชอบ ด้านการบริหารด้านการเงิน , จัดซื้อ , อาหารเครื่องดื่ม , บุคคลากร 
3. นส.จุฑามาศ  สายสุวรรณ์  รับผิดชอบ ด้านการตลาด-การขาย, การบริการลูกค้า, การจัดหากิจกรรมเสริมให้ลูกค้า 
4. กลุ่มลูกค้า คือ 
1. กลุ่มครอบครัวใหม่  ที่มีลูกอายุไม่เกิน 15 ปี  ต้องการให้ลูกๆได้มาเรียนรู้วิถีชีวิตชาวบ้านๆ แต่เน้นที่พักสะดวกพอควร  แต่ต้องสะอาด
2. กลุ่มวัยทำงาน   ต้องการแสวงหาสถานที่ใหม่ๆ   แปลกแตกต่างกว่าที่อื่นๆ
3. กลุ่มสังสรรค์เฉพาะกลุ่ม  มาเป็นกลุ่ม ต้องการสถานที่ดูแล้วง่ายๆ  อากาศดี  มากลุ่มไม่มาก แต่ได้สถานที่เกือบทั้งหมด  เหมือนมาพักผ่อนบ้านเพื่อน
4. กลุ่มทั่วไป   ต้องการที่พักใกล้ๆความเจริญ  เช่น อำเภอ, สถานที่ท่องเที่ยว ฯลฯ
5. ผลการตอบรับของลูกค้า  ดีมาก  พอใจรูปแบบการพักแบบเต้นท์ ที่มีเตียงนอนสะอาด, อากาศเย็นสบายแม้เป็นฤดูร้อน, ภูมิทัศน์สวยงาม, พอใจกิจกรรมช่วงเช้าดูฟาร์มโคนม ได้พูดคุยกับเกษตรกรตัวจริง ทำงานจริง ไม่มีการปรุงแต่ง, อาหารอร่อย, ได้ดื่มนมโคสดๆ ยามเช้า, การบริการต้อนรับดี และรู้สึกประทับใจเมื่อทราบว่าวัตถุประสงค์การทำฟาร์มคืออะไร, และมีลูกค้าที่กลับมาเป็นครั้งที่สอง สาม สี่…หลายราย
6. การให้บริการในช่วงแรกไม่ราบรื่นเท่าที่ควร  แต่ปัจจุบันสามารถวางระบบต่างๆ ลงตัวดีแล้ว
7. แผนการปีต่อไป  จะเพิ่มตลาดการอบรมด้านต่างๆ เช่น ด้านสิ่งแวดล้อม, ค่ายอนุรักษ์ธรรมชาติ, ค่ายเยาวชนช่วงปิดเทอม, อบรมละลายพฤติกรรม เป็นต้น

                   คณะผู้บริหารได้รับการตอบรับจากนักท่องเที่ยวเป็นอย่างดี  ได้มีรายการต่างๆมาทำรายการออกไปนำเสนอหลายรายการ  เช่น รายการเปรี้ยวปาก, รายการLet Go Thailand ของช่อง Next Step,  รายการบันทึกการเดินทาง ของช่อง 5  และ รายการไชโยโฮมสเตย์ ของช่องไทยไชโย ซึ่งได้ออกเคเบิ้ลทีวี ทั่วประเทศ  โดยเฉพาะในจังหวัดสระบุรี รวมถึงนิตยสาร Trip Magazine และ VOYAGE จึงเป็นที่สนใจ สำนักงานพัฒนาชุมชน อ.มวกเหล็ก ได้มาขอพบและแนะนำให้เกษตรกรมาดูงานเพื่อขอการแนะนำการทำฟาร์มสเตย์  เป็นความภูมิใจของทีมงานเป็นอย่างยิ่ง

เอกสารแนบ

1. ประวัติความเป็นมา   “องค์การส่งเสริมกิจการโคนมแห่งประเทศไทย (อ.ส.ค.)” แสดงความสำคัญของอาชีพการเลี้ยงโคนม
2. "FTA ไทย - ออสเตรเลีย"    เหตุของการทำฟาร์มสเตย์